Prije nego što nestanem sa interneta (na dva mjeseca, jer odoh na more) odlučih da zaključim priču o Nacionalnim parkovima Crne Gore sa Durmitorom. Iskreno nisam se nadao da cu skoro to moći, jer sam tek prije neđelju dana slučajno, neplanirano, u proputovanju svratio do Žabljaka. Kako sam prije toga ,za moju bruku, na Žabljak bio samo jednom zimi (i to kada se nisam bavio fotografisanjem), tek sad zabilježih prve slike. I eto tako, rekoh sebi , kad sam već prezentirao ostale NP ajde da završim i ovaj…

O Durmitoru i Žabljaku znam vrlo malo, i uglavnom posredno, što preko neta, što preko prijatelja, ali oduševljen njegovom ljepotom, znam da ću se potrudit da ga dobro, dobro upozam u narednom periodu. Već sam odlučio da makar 7 dana provedem gore ljetos. Šta reći, ljubav na prvi pogled ! Lažem ! U mom slučaju ispade ljubav na drugi pogled. Kao što već napisah, bio sam i prije jednom tamo i nije me bio pretjerano očarao. Prvo nisam imao “fotografske oči”, drugo sve je bilo pod debelim snijegom, treće nisam mrdao dalje od centra samog Žabljaka.

Ovaj put sve je bilo drugačije, počev od godišnjeg doba, preko drugačijeg zapažanja, do raznovrsnosti lokacija. Tog dana sam sa familijom i dragom krenuo u vikend-obilazak voljene mi domovine i uputili smo se ka Manastiru Piva, Pivskom jezeru, Plužinama, Mratinju… Ne bih trošio riječi sada za opisivanje ovog kraja koji me takoše oduševio, ostaviću to za neki od idućih foto-blogova. Čista znatiželja i avanturistički duh, naveo nas je da u povratku skrenemo ka lokalnom putu Trsa - Žabljak. Tačnije skrenuli smo u neku prečicu koja se ukljuučuje taj put, mada s obzirom koliko je zajeban makadamski dio puta, možda se i ne može nazvat prečicom. Prizori sa svježe asfaltiranog puta Trsa - Žabljak su me oborili s nogu. Odma sam prebacio svojima što su čekali 25 godina da mi otkriju ovakvo mjesto. Odmah sam se zaljubio i poželio da se popnem na svaki vrh, da se umočim u svako jezerce, da pretrčim svaki proplanak,,,Međutim već je bilo 15h i nismo imali vremena za zadržavanje. Većina fotografija su upravo sa ovog puta, veliki dio njih je uslikan iz automobila. Kroz Žabljak smo samo prošli da bi ugrabili sunce na Crnom jezeru. Njegovu ljepotu opisaću fotografijama, ostaje samo žal što svijetlo nije bilo bolje i što ga zbog ograničenosti vremenom nisam mogao obić, što pješke, što čamcem, ali sve ču to nadoknadit. Eto na kraju mogu preporučit Njeguški stek u restoranu uz jezero.

Došao sam do zaključka da motiva ima na gigabajte i terabajte, a tek sam vidio dijelić Durmitora. Ko je bio tamo ,zna o čemu pričam. Boka, koja ima posebno mjesto u mom srcu konačno je dobila jaku konkurenciju u Durmitoru, čija je prednost to što me na tek malo otkrivenog, za 2 sata boravka, “šokirao”, šta li će bit tek nakon ovih 7 dana što planiram ić gore ?

O Nacionalnom Parku

Iako ga ja blogujem poslednjeg, Durmitor je prvi u nizu nacionalnih parkova, registrovan tako još 1952. godine. Osim toga što uživa zaštitu kao nacionalni park, zajedno sa kanjonom Tare nalazi se pod okriljem UNESCO-a. Prostire se na na površini 39000 ha i najveći dijelom pripada opštini Žabljak (51%), a dijele ga i opštine Pljevlja (16%), Plužine (14%), Šavnik(13%) i Mojkovac (6%). Sam Durmitor dug je 55km, a širok 20 km oivčen kanjonima Tare (najveći u svijetu poslije Kolorada) , Komarnice, Pive i Sušice. Ima48 vrhova preko 2000m, od kojih 20 vrhova preko 2300m :

01) Bobotov Kuk (2523m)
02) Bezimeni Vrh (2487m)
03) Šljeme (2455m)
04) Istocni Vrh (2445 m)
05) Đevojka (2440m)
06) Milosev Tok (2426m)
07) Bandijerna (2409m)
08) Rbatina (2401m)
09) Lučin Vrh (2396m)
10) Prutaš (2393m)
11) Minin Bogaz (2387m)
12) Planinica (2330m)
13) Kobilja Glava (2321m)
14) Savin Kuk (2313m)
15) Šupljika (2310m)
16) Zupci (2309m)
17) Obla Glava (2303m)
18) Terzin Bogaz (2303m)
19) Gruda (2302m)
20) Međed (2287m)
21) Suva Rtina (2284m)
22) V.Previja (2255)
23) Stit (2248m)
24) Vjetrna Brda (2231m)
25) Sedlena Greda (2227m)

Durmitor ima 1490 biljnih (neke zaštićene), 314 životinjskih (163 vrste ptica) vrsta, brojne vrste insekata, 40 vrsta gljiva ! Šume pokrivaju četvrtinu nacionalnog parka i čine ih hrast, bukva,  jasen, smreka, jela, bor…Među životinjama su: divokoza, vuk, međed, srna, kuna, lisica, ris, vjeverica, zec, vidra, hermelin, bjeloglavi sup, sivi soko, jastreb, suri orao…Tu su i brojni pašnjaci, jame i pećine od kojih je ljepotom najpoznatija Ledena pećina.

Pored već pomenutih rijeka, bogatsvo vodom potvrđuje čak 750 izvora bistre planinske vode, 18 jezera i nekoliko lokava. Najpoznatije je svakako Crno jezero, a meni najdraže Škrčko koje ću ostat dužan do ljetos. Evo spiska jezera ili tzv “gorskih očiju” kako su u narodu poznata :

01) Crno Jezero (1416m) (49m)
02) Veliko Škrčko Jezero (1686m) (17.2m)
03) Malo Škrčko Jezero (1711m) (15.2m)
04) Zeleni Vir (2028m) (2.5m)
05) Jablan Jezero (1791m) (8.5m)
06) Valovito jezero (1695m) (3.5m)
07) Vir u Lokvicama (1693m) (4m)
08) Srablje Jezero (1623m) (2.5m)
09) Modro Jezero (1609m) (3.3m)
10) Suva Lokva (1593m) (2.5m)
11) Zminje Jezero (1520m) (7.7m)
12) Barno Jezero (1489m) (2m)
13) Pošćensko Jezero (1487) (3.6m)
14) Zabojsko Jezero (1477m) (18.8m)
15) Vražje Jezero (1411m) (10.6m)
16) Riblje Jezero (1409m) (5.5m)
17) Zminiško Jezero (1285m) (3.8m)
18) Sušićko Jezero (1150m) (5m)

Neka od njih (uslikana) ću prokomentarisati, a ostala će sačekat do mog idućeg boravka. Nego prije toga da kažem koju o Žabljaku služeći se podacima koje je prikupio moj rođak Mujo Spasojević .

Žabljak

“Na mjestu današnjeg Žabljaka polovinom XIX vijeka bilo je nekoliko kuća naselja zvanog Varezina Voda, kasnije to naselje nosi ime Hanovi ili Anovi. Naziv Žabljak naselje dobija tek 1870. godine, kada je počela izgradnja važnih objekata - crkve, škole i kapetanske kuće…Godine 1991. Žabljak ima 580 domaćinstava sa 1867 stanovnika.

Žabljak je administrativni centar opštine, centar školstva (osnovna i srednja škola), zdravstva (dom zdravlja) sa više trgovačkih radnji. Najvažnija privredna grana mjesta, a to će perspektivno  postati i osnovna privredna grana kraja, jeste turizam. Prvi veći hotel “Durmitor” podignut je 1940. godine. Danas postoje još tri veća hotela (”Jezera”, “Planinka”, “Žabljak”), više odmarališta, planinarskih domova. Žabljak se sve više razvija u značajan zimski turistički centar, sa više smučarskih staza i drugih objekata. Kao centar Nacionalnog parka Durmitor u ljetnjim mjesecima Žabljak se sve više afirmiše kao škola prirode, škola planinarenja, splavarenja na Tari, rekreatvni i zdravstveni centar.” (V.M.Spasojević,2007)

Crno jezero

“Nalazi se na trećem kilometru zapadno od Žabljaka. Lijepim osvijetljenim asfaltiranim putem se dolazi do jezera.  Kada se dođe do jezera , stiče se utisak da se nalazi u ravnici okruženoj viskokom četinarskom šumom smrče i jele u podnožju mrgodnog Međeda. Ustvari, tako i jeste. Udolina u kojoj se nalazi jezero je sa tri strane opkoljena obroncima Međeda, a sa istočne strane je otvorena prema jezerskoj visoravni. Prvi utisak je veličanstven. Prilaz jezeru sa afalta je ravničarski i čim se izađe iz četinarske šume dočekuje vas Crno jezero.

Crno jezero se sastoji od Velikog i Malog jezera koja su međusobno povezana vodenom širinom od 60 m pri visokom vodostaju. Dužina vode u oba jeera je 1150 m ,a maksimalna širina 810 m. Nalazi se na 1428 m nadmorske visine. Malo jezero je znatno dublje od Velikog i njegova dubina je 49 m, a Velikog oko 24,5 m pri velikom vodostaju. Maksimalni nivo vode je u oba jezera je u proljeće ,a minimalni u avgustu. Treba reći i to da se maksimalni nivo malo zadržava, jer ga odnosi otoka - Žabljačka rijeka.

Crno jezero dobija vodu od otapanja snijega, atmosferskih padavina, priliva Mlinskog potoka, nekoliko manjih izvora i Čeline. Interesantna je pojava Čeline, koja znatno veliku količinu vode daje jezeru. Ona se nalazi na padinama Međeda i strmo se obrušava u Malo jezero. Voda se akumulira u unutrašnjosti Međeda i u jednom momentu iznenada pukne. Tom prilikom proizvodi izuzetno veliko hučanje, grmljavinu i neke nesvakidašnje šumove. Najčešće Čelina proradi u aprilu, ili ponekad i početkom maja. Tok Čeline traje do početka juna. Stručnjaci su utvrdili da voda iz Malog jezera ponire u i ide u sliv Pive,a iz Velikog u sliv Tare.

U ljetnjem periodu voda Crnog jezera je nešto toplija (oko 20c), ali još uvijek hladna. Na suprot ljetnjim temperaturama, Crno jezero se zimi zaledi tako da preko njega mogu pregoniti i saoni sa volovima.Jezerska voda je dosta providna, tako se u Velikom jezeru može vidjeti do 9 m dubine, au malom i do 12 m. Crno jezero je bogato pastrmkom potočarom, kalifornijskom i zlatočicom.

Svaki obilazak i boravak, bilo koga ljubitelja planina, na Crnom jezeru, ostavlja neponovljiv osjećaj mira i blaženstva i želju da opet ovdje dođu.”(V.M.Spasojević,2007)

Malo Pošćensko jezero

“Malo pošćensko jezero se nalazi u Pošćenju i predstavlja jednu poveću lokvu, kakvih na durmitorskom prostoru ima više. Locirano je na jednoj livadi ispod sela i služi za napajanje stoke. Vodu dobija od padavina i otapanja snijega,a gubi isparavanjem i djelimično propuštanjem kroz zemlju. Izuzetno je pristupačno i dosta lijepo da se čovjek s uživanjem pored njega može odmarati. Okruženo je livadom i niskom šumom. Nema neki poseban privredni značaj izuzev što selu služi za napajanje stoke i neke druge kućne potrebe. Malo Pošćensko jezero se nalazi na oko stotinak metara udaljeno od Velikog Pošćenskog jezera.” (V.M.Spasojević,2007)

Valovito jezero

“Nadmorska visina mu je oko 1690 m. Do jezera se može doći dosta dobrim putem koji povezuje Žabljak i Trsu. Valovito jezero je skoro ovalnog ili bolje reći elipsastog izgleda. Strane su mu kamenite i strme. Po površini je dosta malo, a što govore njegove dimenzije. Dužina mu je 225m ,a širina oko 85m. U obodu dužina mu je oko 610 m. Najveća dubina mu je oko 3,5 m. Interesantno je napomenuti da je ovo jezero po površini veće na dnu nego na površi. Ono ne propušta vodu, jer mu je dno kamenito i ima ilovače. Temperatrura varira, ljetoi dostiže 17 stepeni celzijusa. Jezero je slabo providno, do 2 m. Valovito jezero je dobilo ime po riječi “val” koja u ovim krajevima znači teren koji je natrpan obruvanim blokovima koji su karakteristični za okolinu ovog jezera.” (V.M.Spasojević,2007)

Preporuka

Kome je ovo malo podataka i fotografija, preporučio bi mu ovaj link.